साहित्य

​तालबाराहीमा अपूर्व वैवाहिक अनुष्ठान

श्याम रिमाल । सधैंँ तालबाराही मन्दिर जाने आउने यात्रु तथा डुँगाको चहलपहल मात्र हुने फेवाताल किनारामा यसै साल मङ्सिर ६ गते  बिहान छुट्टै रौनक थियो । अघिपछि सामान्य अवस्थामा रहने डुङ्गामध्ये चार पाँच वटा  डुङ्गा त्यो दिन बेहुलीझँै चिटिक्क पारेर सिँगारिएका थिए । डुङ्गा तालमा हिँड्दा पनि पञ्चैबाजा घन्किरहेको थियो ।  दुलही पक्ष बिहानदेखि नै तम्तयार थियो जग्गे सजाउन, बिहे सामग्री तम्तयारी गर्न र जन्तीलाई… विस्तृत समाचार

​चन्द्रलालको पत्रकारिता

श्याम रिमाल । - नेपाललाई विभाजित र विखण्डित हुनबाट जोगाउने कोइराला(गिरिजाप्रसाद)को प्रयत्नमा नसघाउने हो भने भोलि कमरेड छविलाल दाहाल पनि बच्ने होइन, न त राजसंस्थालाई दागबत्ती दिन आतुर कामरेड बाबुराम भट्टराई नै अछूतो रहनुहोला ।  –गाईलाई ‘गौमाता’ भन्न सिकाउने भाषाशास्त्रीहरुले गाईको पोइ साँढेलाई किन ‘वृषभ पिता’ भन्न नसिकाएको ? –कुनै पनि नेपालीले आफूप्रतिको दायित्वलाई सक्षमतापूर्वक, सुदक्षतापूर्वक र सक्रियतापूर्वक वहन नगरेको राजालाई हार्दिक रुपमा आफ्नो सम्प्रभू र… विस्तृत समाचार

​आँखीझ्यालबाट देखिएको चीन

श्याम रिमाल । चीन–नेपालको उत्तरी छिमेकी, बुद्धभद्र, भृकुटी र अरनिकोले बुद्धधर्म र नेपाली कला फैलाएको, कम्पास, कागज, छापाखाना र  बारुदको आविष्कारक । संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा विशेषाधिकार प्राप्त पाँचमध्ये एक, सबभन्दा बढी जनसङ्ख्या, विश्वको दोस्रो साम्यवादी, दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र र विश्व राजनीतिमा उदीयमान महाशक्ति । समाजवादी भएर पनि वैदेशिक लगानी र खुला अर्थतन्त्र अपनाएको, नाटकीय रुपमा गरीबी घटाउँदै समृद्ध बन्दै । प्राचीन रेशममार्गको प्रारम्भिक विन्दु र… विस्तृत समाचार

​अक्षरका बिँउ हुन् बिकु

छविरमण सिलवाल । बेलुुकाको आठ तीस भएको थियो फुलमानजीले फोन गर्दा, म घर पुगेर खाना खाने क्रममै थिए । तपाई कहाँ हो ? प्रश्न आइहाल्यो ? म घरमा पुगेँ, ‘ओहो लु त्यसो भए तपाईकोमा अहिले एकजना साथी आउँनु हुन्छ बिकु लामा । उहाँको पुस्तक प्रकाशित भएको छ पढेर प्रतिक्रिया दिनु प¥यो । सम्भवभए कुनै पत्रिकामा समीक्षा पनि गरिदिनु पर्छ है, लु अहिले फोन राखेँ हैै… विस्तृत समाचार

​कर्मकाण्डमा सीमित देवकोटा

श्याम रिमाल ।  कसले सुन्छ ? कसले सुन्छ ? मातृभूमिको माटो रुन्छ !(लप्रदे, ‘मातृभूमिको माटो रुन्छ’) नेपाली महाकाव्य आइसल्याण्डको सर्प जस्तो थियो । त्यही अभावपूर्ति गर्न ‘शाकुन्तल’ राति राति बसेर फुर्सदमा तीनै महीनामा लेखे । ‘सुलोचना’ १० दिनमै लेखे । यसैले महाकवि भए । कोही भन्छन् कविताबाट मान्छेका मन जितेकाले पो महाकवि भए । तर यो राजा र सत्ताले हैन जनताले दिएको सम्मान थियो ।… विस्तृत समाचार

रोगी राजनीति र देश

  श्याम रिमाल  ।   १.रोगी राजनीति   आफैँ रोगी छ एउटा राजनीतिज्ञ कसरी चलाउँछ उसले यहाँको राजनीति हँ ?   ब्लडप्रेसर अनुहार, सुगर जिउ र प्यारालाइसिस हातगोडा कि मिटिङ बस्दाबस्दै उँघेर सुत्छ ऊ कि बोल्दाबोल्दै स्वाँ स्वाँ दम फुलेर आउँछ मुख र कान तातिएर आउँछ जीउ काम्छ र फत्फताउन थाल्छ चिया खाजा खाएर पेट डम्म भएपछि कि शौचालय खोज्न थाल्छ कि ओछ्यान   बोल्छ तर… विस्तृत समाचार

​तीन सेमी क्षेत्रफलको ‘गाभा’

श्याम रिमाल ।  बा आउनुभो  कोठाभित्र बस्नुभो  अनि जानुभो । गत वर्ष प्रलेसको सम्मेलन उद्घाटनका बेला चैत २६ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले वेदव्यासका मानसिक सन्तान नेपालीहरु हाइकु लेखनमा लागेकामा निकै असन्तुष्टि पोख्दै यसरी आलोचना गरे । उनको भनाइको अर्थ के थियो भने अर्थ न बर्थका शब्दहरु लेखेर नेपाली साहित्यकारहरु हिँड्नु ठीक  होइन । साहित्यकारहरुले महाभारतमा रहेको जस्तै शाश्वत मूल्यको कृति रचना गर्नुपर्ने उनको सुझाव… विस्तृत समाचार

​मानवीयताका पक्ष

छविरमण सिलवाल । नेपाली साहित्यमा श्रीओम श्रेष्ठ रोदनलाई चिनाई रहनु पर्दैन । बहुआयामिक व्यक्तित्व भएका रोदन मधुपर्कका प्रधान सम्पादक हुन । झम्सिखेल ललितपुरमा जन्मेका रोदनका हालसम्म निबन्धसंग्रह पाँच, नियात्रासंग्रह दुई, लघुकथासंग्रह दुई, कवितासंग्रह दुई, स्रष्टा वार्तासंग्रह एक गरी एक दर्जन पुस्तकहरु प्रकाशन भैसकेकाछन् ।  उनको पछिल्लो निबन्धसंग्रह हो भनौँ कि नभनौँ । उनका निबन्धहरुले नभनेरै धेरै कुराहरु भनिरहेका छन् । रोदनले नेपाली साहित्यको एउटा सुसुप्त… विस्तृत समाचार

​सेक्सपियरको जन्मघरमा ‘आजका लघुकथा’ सार्वजनिक

लन्डन, २५ अगष्ट, २०१७ । विश्वप्रसिद्ध साहित्यकार विलियम सेक्सपियरको जन्मघर स्टार्टफोर्ड अपन एभनमा ‘आजका लघुकथा’ नामक पुस्तकको विमोचन गरिएको छ । लघुकथा समाज नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय समितिका संयोजक कृष्ण बजगाईं, नेपालबाट आएका साहित्यकार वासुदेव अधिकारी, छविरमण सिलवाल, बेलायतका साहित्यकार डा. रुपक श्रेष्ठ र विजय सापकोटाबाट संयुक्तरुपमा उक्त पुस्तकको विमोचन गरिएको थियो । महान साहित्यकार सेक्सपियरको जन्मघरमा यसरी नेपाली साहित्यको पुस्तक बिमोचन गरिएको पहिलो पटक हो… विस्तृत समाचार

कुलमानः जनताका सच्चा कलाकार

श्याम रिमाल । जो गर्न सक्छ समाजको सेवा निःस्वार्थी बनेर उसैको बन्छ चित्र र मूर्ति समाजले गनेर(कुलमानसिंह भण्डारी), ग्याँचे मान्छे, ढ्याके जिउ, छन्द न बन्दको बान्की, असरल्ल परेको अनुहार, लठ्यौरा जस्ता । उनी थिए जनकलाकार, खासमा चित्रकार, मूर्तिकार पनि । गुरुहरु थिए–बाबु एकबहादुर, मसूरीशम्शेर जबरा, तेजबहादुर चित्रकार, चन्द्रमानसिंह मास्के, पारसमणि रञ्जितकार, बालकृष्ण सम, मोहनमानसिंह वज्राचार्य, मङ्गलबहादुर पौडेल, चामु गुभाजु । बागलुङ पुगेर वज्राचार्यसँग हुक्का खाने… विस्तृत समाचार