साहित्य

​अक्षरका बिँउ हुन् बिकु

छविरमण सिलवाल । बेलुुकाको आठ तीस भएको थियो फुलमानजीले फोन गर्दा, म घर पुगेर खाना खाने क्रममै थिए । तपाई कहाँ हो ? प्रश्न आइहाल्यो ? म घरमा पुगेँ, ‘ओहो लु त्यसो भए तपाईकोमा अहिले एकजना साथी आउँनु हुन्छ बिकु लामा । उहाँको पुस्तक प्रकाशित भएको छ पढेर प्रतिक्रिया दिनु प¥यो । सम्भवभए कुनै पत्रिकामा समीक्षा पनि गरिदिनु पर्छ है, लु अहिले फोन राखेँ हैै… विस्तृत समाचार

​कर्मकाण्डमा सीमित देवकोटा

श्याम रिमाल ।  कसले सुन्छ ? कसले सुन्छ ? मातृभूमिको माटो रुन्छ !(लप्रदे, ‘मातृभूमिको माटो रुन्छ’) नेपाली महाकाव्य आइसल्याण्डको सर्प जस्तो थियो । त्यही अभावपूर्ति गर्न ‘शाकुन्तल’ राति राति बसेर फुर्सदमा तीनै महीनामा लेखे । ‘सुलोचना’ १० दिनमै लेखे । यसैले महाकवि भए । कोही भन्छन् कविताबाट मान्छेका मन जितेकाले पो महाकवि भए । तर यो राजा र सत्ताले हैन जनताले दिएको सम्मान थियो ।… विस्तृत समाचार

रोगी राजनीति र देश

  श्याम रिमाल  ।   १.रोगी राजनीति   आफैँ रोगी छ एउटा राजनीतिज्ञ कसरी चलाउँछ उसले यहाँको राजनीति हँ ?   ब्लडप्रेसर अनुहार, सुगर जिउ र प्यारालाइसिस हातगोडा कि मिटिङ बस्दाबस्दै उँघेर सुत्छ ऊ कि बोल्दाबोल्दै स्वाँ स्वाँ दम फुलेर आउँछ मुख र कान तातिएर आउँछ जीउ काम्छ र फत्फताउन थाल्छ चिया खाजा खाएर पेट डम्म भएपछि कि शौचालय खोज्न थाल्छ कि ओछ्यान   बोल्छ तर… विस्तृत समाचार

​तीन सेमी क्षेत्रफलको ‘गाभा’

श्याम रिमाल ।  बा आउनुभो  कोठाभित्र बस्नुभो  अनि जानुभो । गत वर्ष प्रलेसको सम्मेलन उद्घाटनका बेला चैत २६ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले वेदव्यासका मानसिक सन्तान नेपालीहरु हाइकु लेखनमा लागेकामा निकै असन्तुष्टि पोख्दै यसरी आलोचना गरे । उनको भनाइको अर्थ के थियो भने अर्थ न बर्थका शब्दहरु लेखेर नेपाली साहित्यकारहरु हिँड्नु ठीक  होइन । साहित्यकारहरुले महाभारतमा रहेको जस्तै शाश्वत मूल्यको कृति रचना गर्नुपर्ने उनको सुझाव… विस्तृत समाचार

​मानवीयताका पक्ष

छविरमण सिलवाल । नेपाली साहित्यमा श्रीओम श्रेष्ठ रोदनलाई चिनाई रहनु पर्दैन । बहुआयामिक व्यक्तित्व भएका रोदन मधुपर्कका प्रधान सम्पादक हुन । झम्सिखेल ललितपुरमा जन्मेका रोदनका हालसम्म निबन्धसंग्रह पाँच, नियात्रासंग्रह दुई, लघुकथासंग्रह दुई, कवितासंग्रह दुई, स्रष्टा वार्तासंग्रह एक गरी एक दर्जन पुस्तकहरु प्रकाशन भैसकेकाछन् ।  उनको पछिल्लो निबन्धसंग्रह हो भनौँ कि नभनौँ । उनका निबन्धहरुले नभनेरै धेरै कुराहरु भनिरहेका छन् । रोदनले नेपाली साहित्यको एउटा सुसुप्त… विस्तृत समाचार

​सेक्सपियरको जन्मघरमा ‘आजका लघुकथा’ सार्वजनिक

लन्डन, २५ अगष्ट, २०१७ । विश्वप्रसिद्ध साहित्यकार विलियम सेक्सपियरको जन्मघर स्टार्टफोर्ड अपन एभनमा ‘आजका लघुकथा’ नामक पुस्तकको विमोचन गरिएको छ । लघुकथा समाज नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय समितिका संयोजक कृष्ण बजगाईं, नेपालबाट आएका साहित्यकार वासुदेव अधिकारी, छविरमण सिलवाल, बेलायतका साहित्यकार डा. रुपक श्रेष्ठ र विजय सापकोटाबाट संयुक्तरुपमा उक्त पुस्तकको विमोचन गरिएको थियो । महान साहित्यकार सेक्सपियरको जन्मघरमा यसरी नेपाली साहित्यको पुस्तक बिमोचन गरिएको पहिलो पटक हो… विस्तृत समाचार

कुलमानः जनताका सच्चा कलाकार

श्याम रिमाल । जो गर्न सक्छ समाजको सेवा निःस्वार्थी बनेर उसैको बन्छ चित्र र मूर्ति समाजले गनेर(कुलमानसिंह भण्डारी), ग्याँचे मान्छे, ढ्याके जिउ, छन्द न बन्दको बान्की, असरल्ल परेको अनुहार, लठ्यौरा जस्ता । उनी थिए जनकलाकार, खासमा चित्रकार, मूर्तिकार पनि । गुरुहरु थिए–बाबु एकबहादुर, मसूरीशम्शेर जबरा, तेजबहादुर चित्रकार, चन्द्रमानसिंह मास्के, पारसमणि रञ्जितकार, बालकृष्ण सम, मोहनमानसिंह वज्राचार्य, मङ्गलबहादुर पौडेल, चामु गुभाजु । बागलुङ पुगेर वज्राचार्यसँग हुक्का खाने… विस्तृत समाचार

​‘पार्सल’ र ‘विन्दुवाण’ विमोचित

काठमाडौं, ५ भदौ । रोजगारीका क्रममा मलेसियामा कार्यरत कथाकार जीवन देवान ‘गाउँले’ र व्यङ्ग्यचित्रकार तुलसी विन्दुको कृति सार्वजानिक भएको छ । गाउँलेको कथा सङ्ग्रह ‘पार्सल’ र विन्दुको कार्टुन सङ्ग्रह ‘विन्दुवाण’लाई बागबजारस्थित सिटीम्याक्समा आयोजित एक कार्यक्रमका बीच वरिष्ठ कवि एवम् नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्व कुलपति बैरागी काइँलाले सार्वजनिक गरेका हुन् । कृति सार्वजनिक गर्दै काइँलाले भन्नुभयो, “पहिले हाम्रा पुर्खाहरू लाहुरे भएर आउँथे, अहिले साहित्यकार भएर आउन… विस्तृत समाचार

​दालभात खाएर नमर्ने देशभक्त साहित्यकार

श्याम रिमाल । मैले त क्रान्तिलाई सलामी दिइसकेँ क्रान्तिले मर्द भएर सलाम फर्काउन बाँकी नै छ क्रान्तिले मलाई प्रेम गर्न बाँकी नै छ म क्रान्तिको भोको छु क्रान्तिले मेरो छाक टार्न बाँकी नै छ (गोपालप्रसाद रिमाल, मेरो प्रेमको कथा, आमाको सपनाबाट) ‘हामीलाई आजै, अहिल्यै, भोलि नै प्रजातन्त्र चाहिन्छ, छेक, थुन, मार, काट, ज्यान सरकारको’ भन्दै मोहनशम्शेरका दरबारबाट निस्किएका थिए उनी । डर थियो नेपाली काँग्रेसले… विस्तृत समाचार

‘लोहोरुङ चिनारी’ बजारमा

काठमाडौं, २८ साउन । संखुवासभा गैरी पाङ्माका एलेन ठूलेले केही वर्षको खोजअनुसन्धानपछि तयार पारेको ‘किरात लोहोरुङ राई चिनारी’ पुस्तक बजारमा आएको छ । किरात राई लोहोरुङ समाजका लागि गंगाकुमारी राई प्रकाशक रहेको उक्त कृति शुक्रबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशीले विमोचन गरे । संस्कृतिविद् जोशीले यो पुस्तक हरेक हिसाबले महत्वपूर्ण रहेको टिप्पणी गरे । ‘युनेस्कोको अवधारणा, नेपालको संस्कृति मन्त्रालयको मापदण्ड मात्र होइन, हरेक हिसाबले… विस्तृत समाचार