साहित्य

मातृभाषामा कविता

काठमाडौं, २० असार । प्राज्ञ श्रवण मुकारुङले भाषाभन्दा पहिला नै कविता जन्मिएको बताएका छन् ।  नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठान मातृभाषा साहित्य विभागसँगको सहकार्यमा नेपाल प्राज्ञिक अनुसन्धान केन्द्रले हालै राजधानीमा आयोजना गरेको ‘किरात राई मातृभाषा कवि गोष्ठी एवं भाषिक विमर्श’ कार्यक्रममा प्राज्ञ मुकारुङले यस्तो बताएका हुन् । कविताले भाषालाई समृद्ध बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उनको भनाइ थियो । कार्यक्रममा आदिवासी जनजाति राष्ट्रिय उत्थान प्रतिष्ठानका प्राज्ञिक विभाग प्रमुख एवं… विस्तृत समाचार

यसकारण अनुवाद अनिवार्य

काठमाडौं, २० असार । साहित्यकार डा. अभि सुवेदीले बदलिँदो विश्व परिवेशमा अनुवाद अपरिहार्य रहेको बताएका छन् ।  नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको अनुवाद साहित्य विभागद्वारा आइतबार आयोजित अनुवादसम्बन्धी विचार गोष्ठीका सुवेदीले ज्याक डेरिडालाई उद्धृत गर्दै भने, ‘अनुवाद गर्नु भनेको अतिथि सत्कार गर्नु जस्तै हो ।’ समालोचक तथा साहित्यकार डा. गोविन्दराज भट्टराईले ‘प्रज्ञा प्रतिष्ठानले आगोजना गरेको  कार्यक्रमले अनुवादको महत्वलाई थप बुझाएको’ उल्लेख गरे । भने, ‘अब आगामी दिनमा… विस्तृत समाचार

पुष्पलालमाथि नाटक

काठमाडौं, १९ असार । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठको जीवनीमा आधारित नाटक तयार भएको छ ।  १९८१ सालमा रामेछापको भँगेरीमा जन्मेका पुष्पलालको १९९७ पछिका राजनीतिक गतिविधि तथा अन्य महत्वपूर्ण घटनाक्रमलाई विषयवस्तु बनाएर नाटक तयार गरिएको संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका प्राज्ञ माधवलाल प्रधानले जानकारी दिए । प्रधानले नै निर्देशन गरेको उक्त नाटक एक घन्टा १५ मिनेटको छ । राष्ट्रिय जनसंगीत मञ्चले आगामी साउन ७ गते… विस्तृत समाचार

बंगलादेशसँग प्राज्ञिक सम्झौता

काठमाडौं, १५ असार । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान र बंगलादेशको बंगला एकेडेमीबीच पहिलोपटक प्राज्ञिक आदान–प्रदान गर्ने विषयमा सम्झौता भएको छ । प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेती र एकेडेमीका महानिर्देशक समसुजमन खानले बुधबार ढाकामा आयोजित समारोहमा सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरे । सम्झौतापत्रमा भाषा, साहित्य, संस्कृति, इतिहास र दर्शनको खोजअनुसन्धान, अनुवादजस्ता प्राज्ञिक कार्य गर्ने बुँदा समेटिएका छन् । बंगलादेश सरकारको संस्कृति मन्त्रालय तथा बंगला एकेडेमीको निमन्त्रणामा सम्झौताका लागि कुलपति उपे्रती… विस्तृत समाचार

चीन–नेपाल साहित्य चर्चा

काठमाडौं, १४ असार । पाँच दिने नेपाल भ्रमणमा आएका चिनियाँ लेखकसँग मंगलबार राजधानीमा अन्तक्र्रिया गरिएको छ । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित कार्यक्रममा चिनियाँ प्रतिनिधिमण्डलका नेता फङस्ये मिङले समकालीन चिनियाँ साहित्यमा भ्रष्टाचारविरोधी स्वर प्रखर रूपमा आइरहेको सुनाए । भने, “मानवता, संस्कृति, समृद्धि, सूचना–प्रविधिजस्ता विषयले पनि चिनियाँ साहित्यलाई प्रभाव पारिरहेको छ ।” नेपाली साहित्यिक लेखनबारे प्राज्ञ डा. अमर गिरीले प्रकाश पारेका थिए । “नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक एवं… विस्तृत समाचार

​मदन भण्डारीको स्मृतिमा ‘शार्दूल’

काठमाडौं, १३ असार । मदन भण्डारी कला साहित्य प्रतिष्ठानले जननेता मदन भण्डारीको ६५औं जन्मजयन्तीका अवसरमा ‘शार्दूल’ शीर्षक अर्धवार्षिक साहित्यिक पत्रिका प्रकाशनमा ल्याएको छ ।  ‘वैचारिक सिर्जनाको संवाहक’का रूपमा लिइएको सो पत्रिकाका प्रमुख संरक्षकमा नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, प्रधान सम्पादकमा प्रतिष्ठानका अध्यक्ष डा. विजय सुब्बा तथा कार्यकारी सम्पादकमा डा. बिन्दु शर्मा र यशोदा अधिकारी छन् । ‘श्वेतशार्दूल’ नेकपा (एमाले)का तत्कालीन महासचिव एवं… विस्तृत समाचार

चिनियाँ लेखक टोली काठमाडौंमा

काठमाडौं, १२ असार । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको निम्तोमा चिनियाँ लेखकको प्रतिनिधिमण्डल पाँच दिने भ्रमणका क्रममा काठमाडौं आइपुगेको छ । चिनियाँ लेखक संघको सिर्जना तथा सम्पर्क विभागका महानिर्देशक फङ स्ये मिङको नेतृत्वमा उक्त टोली नेपाल भ्रमणमा आएको हो । उनीहरूको सम्मानमा प्रतिष्ठानले शनिबार रात्रिभोजको आयोजना गरेको थियो । चिनियाँ पाहुनाको स्वागत गर्दै प्रतिष्ठानका कुलपति गंगाप्रसाद उप्रेतीले भने, ‘बुद्धको देशमा यहाँहरूलाई स्वागत गर्न पाउँदा हामीलाई हर्ष लागेको… विस्तृत समाचार

​कवितामा ‘लोकतन्त्रको अस्मिता’ले उछिन्यो

काठमाडौं, ९ असार । राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा ललितपुरका मणिराज सिंहको ‘लोकतन्त्रको अस्मिता’ शीर्षकको कविताले प्रथम स्थान हासिल गरेको छ ।  नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको ५९औं वार्षिकोत्सव तथा हीरक महोत्सव प्रवेशका अवसरमा आयोजित महोत्सवमा नुवाकोटका पुरु लम्सालको ‘घर फर्कने सपना’ द्वितीय, सिन्धुपाल्चोकका त्रिलोचन आचार्यको ‘म नेपाली’, अर्घाखाँचीका असीम सागरको ‘टेको’ र मोरङकी मञ्जुश्री गिरीको ‘पिरको झरीले रुझिरहेको देश’ शीर्षक कविता तृतीय भएको छ । प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव डा… विस्तृत समाचार

तानसेन गुठीलाई फर्केर हेर्दा

— प्रा.डा. सावित्री कक्षपती तानसेनमा बस्ने नेवारहरू जहाँ हुदा पनि मर्दापर्दा एक हुन्छन् । त्यहाँ विभिन्न टोलकाहरू मिलेर गुठी बनाएका हुन्छन् । लोकव्यवहारमा त्यो कार्य एउटा पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा हस्तान्तरण हुँदै आएको छ । आफ्ना पुर्खाले मनाउँदै आएको कार्यलाई निरन्तरता दिनका लागि हरेक वर्ष विभिन्न गुठीहरूको सामूहिक रूपमा गुठ पूजा हुने गर्दछ । गुठीभित्रका कसैको मृत्यु हुन गयो भने हरेक गुठीयारहरू जम्मा भएर दाहसंस्कारमा सहभागी… विस्तृत समाचार

प्रज्ञाले ‘काव्य विमर्श’ ल्यायो

काठमाडौं, ३१ जेठ । नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले ‘काव्य विमर्श’ नामक ग्रन्थ बजारमा ल्याएको छ । साहित्य पद्य (काव्य) विभागले गत आर्थिक वर्षभित्र विभिन्न समयमा आयोजना गरेका गोष्ठीमा प्रस्तुत गरिएका गोष्ठीपत्रको सँगालो हो, ‘काव्य विमर्श’ । यस ग्रन्थभित्र डा. गोविन्दराज भट्टराईको ‘महाकविको त्रि–स्तरित मानस–भूगोल र तज्जन्य सिर्जना स्वरूप ः एक सर्भेक्षण’, डा. तुलसी भट्टराईको ‘बनारसमा कवि युद्धप्रसाद मिश्र’, डा. नेत्र एटमको ‘समकालीन नेपाली कविताका स्वरहरू’, डा.… विस्तृत समाचार